Onder welke voorwaarden wordt een sport Olympisch?

21 februari, 2020
Om Olympisch te zijn, moet een sport aan verschillende eisen voldoen, zoals aangegeven in het Handvest van het Internationaal Olympisch Comité. Zo moet bijvoorbeeld de mondiale anti-dopingcode als leidraad dienen.
 

Weet jij waarom bepaalde sporten, zoals karate, geen onderdeel uitmaken van de Olympische Spelen? Om de eer te hebben ‘olympisch’ te worden, moet een sport namelijk aan bepaalde voorwaarden voldoen. Ontdek in het volgende artikel wat deze voorwaarden zijn.

Niet-Olympische sporten: disciplines die opvallen door hun afwezigheid

Misschien heb je de Spelen al meerdere keren gezien en vroeg je je af waarom een bepaalde sport niet in de competitie is opgenomen?  Sommige gevallen zijn opvallender dan andere, dit heeft te maken met hun wereldwijde populariteit of geschiedenis.

Volgens het Internationaal Olympisch Comité voldoen ze echter niet aan de eisen om ze onderdeel te maken van het ultieme evenement van de wereldsport. Hieronder noemen we een aantal sporten die momenteel niet olympisch zijn.:

1. Motorsport

Terwijl velen er nog steeds vraagtekens bij zetten en zich afvragen of de motorsporten wel echte sporten zijn, is het wel zo dat de coureurs fysiek en mentaal moeten trainen om met elkaar te kunnen concurreren.

 

Wat betreft hun deelname aan de Spelen: de enige uitzondering was de editie van 1900. Toen waren auto- en motorraces als demonstratiesporten te zien. Buiten dit specifieke geval is motorrijden tegenwoordig geen Olympische sport meer.

2. Karate

Terwijl het wel te zien zal zijn op de Olympische Spelen van Tokyo 2020, zal het alleen bij die gelegenheid zijn. Voor de volgende Olympische Spelen erna, die in 2024 in Parijs worden gehouden, wordt het niet opgenomen in de lijst van geaccepteerde sporten.

De afwezigheid van karate in wedstrijdverband is ongetwijfeld nogal controversieel, want het is de op één na meest beoefende krijgskunst ter wereld. De eerste is taekwondo en de derde is judo, en beide zijn Olympische sporten.

Karate is geen Olympische sport

3. Polo

 

Polo was in vijf edities van de Spelen (1900, 1908, 1920, 1924 en 1936) te zien. Toch werd het na die vijf keer uit de competitie gehaald. Gelukkig gebeurde dat niet met andere paardensporten, zoals bijvoorbeeld springen of dressuur.

4. Honkbal

Honkbal is een mooi voorbeeld van een andere sport die eerst een korte tijd Olympisch was, maar later uit de Spelen weg werd genomen.

Het was te zien tijdens de Spelen van Barcelona 1992 en Peking 2008. De onderhandelingen over de herinvoering van het honkbal in de Spelen worden voortgezet. Voorlopig komt het in Tokyo 2020 terug, hoewel nog niet bekend is voor hoe lang.

5. Rugby, de meest in het oog springende niet-Olympische sport

Eerst en vooral was het altijd één van de meest merkwaardige gevallen van niet-Olympische sporten. In Parijs in 1900, was het namelijk de sport met de hoogste bezoekersaantallen. Op de spelen van 2016 in Rio Brazilië was het echter weer te zien, naast de spelen van 1900, 1908, 1920 en 1924.

 

Onder de sporten die nog niet tot de Spelen behoren zijn:

  • American football
  • Biljart
  • Zaalvoetbal
  • motorbootracen
  • cricket
  • golf

Wat zijn de voorwaarden voor een sport Olympisch mag zijn?

Om als zodanig te worden beschouwd, is het niet genoeg dat de sport in het organiserende land beoefend wordt, noch dat het duizenden volgelingen over de hele wereld heeft.

Het is ook niet voldoende dat de deelnemende atleten van alle leeftijden zijn. De eisen van het Internationaal Olympisch Comité om een sport als Olympisch goed te keuren (of te herzien) noemen we hieronder.

1. Ondersteund worden door een internationale federatie of bond

Bovendien moet deze bond zich aan de voorschriften van het Olympisch Handvest houden en de Wereld Anti-dopingcode toepassen. De eerste heeft 110 pagina’s, hierin staan alle regels voor het conformeren van de:

  • Disciplines
  • Organisatie van de wedstrijden
  • Atleten

Ondertussen stelt het WADA regels vast voor verboden stoffen, die sporters niet voor, tijdens of na een wedstrijd mogen nemen.

 

2. Op grote schaal beoefend worden

Natuurlijk moet er een minimum aan landen zijn waar de sport beoefend wordt om Olympisch te zijn. Op dit moment moet een sport door mannen in minimaal 75 landen op vier continenten beoefend worden. Voor vrouwelijke sporten geldt een minimum van 40 landen op drie continenten.

Wanneer wordt een sport Olympisch

3. Voldoen aan specifieke criteria

Het Internationaal Olympisch Comité verplicht sporten zich te houden aan bepaalde zaken, zoals:

  • Ethische codes
  • Gendergelijkheid
  • Financiering
  • Informatievoorziening
  • Leeftijd van de sporters
  • Strategische plannen

4. Alle Olympische sporten moet worden goedgekeurd door middel van een stemming

Totdat een sport wordt goedgekeurd kan deze meerdere malen worden voorgesteld als kandidaat voor de Olympische Spelen. Om goedkeuring te krijgen moet de raad van bestuur van het Internationaal Olympisch Comité drie jaar van tevoren stemmen met betrekking tot de volgende Olympische spelen.

 

Dit betekent dat sporten die niet in 2017 zijn goedgekeurd niet aanwezig zullen zijn in de Tokyo 2020-editie. Deze hebben de mogelijkheid om tot 2021 gekozen te worden voor hun deelname aan Parijs 2024.

 
  • Jan C. Fransoo. The International World of Sports and the IFF.
  • International Olympic Committee. Factsheet. The Sports On The Olympic Programme. https://stillmed.olympic.org/Documents/Reports/EN/en_report_1135.pdf
  • The Olympic Museum. The Modern Olympic Games. https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Documents/Document-Set-Teachers-The-Main-Olympic-Topics/The-Modern-Olympic-Games.pdf